ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )

509

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )

مىدارد ، كه در خبر آمده است : « آنچه را خداوند در دنيا بر كسى پوشيده دارد در آخرت نيز پوشيده خواهد داشت » . 3 - يا علنى و آشكار شدن معاصى موجب نكوهش و ملامت مردم خواهد شد ، و مذمّت مردم دل آدمى را متألَّم و از طاعت خداوند غافل مىكند ، و از اشتغال به تحصيل آنچه براى آن آفريده شده باز مىدارد . و چون تألَّم و ناراحتى از مذمّت و ملامت ديگران طبيعى است و دفع آن به آسانى ميسور نيست ، پنهان داشتن آنچه آشكار شدنش رنج و ناراحتى پديد مىآورد جايز است . بلى براى كسى كه كمال صدق حاصل است مدح و ذم يكسان است ، اما اين گونه اشخاص بسيار نادر و اندكند ، و بيشتر طبايع از بدگوئى و سرزنش رنجيده و پريشان خاطر مىشوند ، زيرا از شنيدن مذمّت و ملامت احساس نقص و عيب در خود مىكنند . البته آزردگى و رنجش از نكوهش هر گاه از جانب اهل بصيرت در دين باشد ستوده است ، و ذم وى دلالت بر وجود نقص و عيب در شخص ملامت شده مىكند ، و سزاوار است كه ناراحت و متألَّم شود و براى دفع آن دامن همّت به ميان زند . 4 - يا چون مردم در قيامت گواه وى خواهند بود ، چنان كه در خبر وارد شده ، پس جايز است كه بدى و گناه خود را پنهان دارد تا در آن روز عليه او شهادت ندهند . 5 - يا بترسد كه چون مردم به گناه وى آگاه شوند مورد آزار و بدى آنها قرار گيرد . 6 - يا از ترس اينكه نكوهنده به سبب نكوهش خود گناهكار شود ، و اين از كمال ايمان است [ كه انسان از گناه ديگرى ناراحت شود نه از اينكه مورد سرزنش و بدگوئى واقع شده ] ، و نشانهء آن اين است كه ذم او و ذم ديگرى [ توسط نكوهنده ] برايش يكسان باشد . 7 - يا بترسد كه وقع گناهان از نظرش بيفتد يا ديگران به وى اقتدا كنند و بر گناه دلير شوند و اين علَّت اظهار طاعت را مباح مىكند ، و البته اين نكته مختصّ كسانى است كه مقتداى مردمند . و به اين جهت است كه بايد گناه را از اهل خانه و فرزندان پنهان داشت تا در گناه از او پيروى نكنند . 8 - يا دوست دارد كه محبوب مردم باشد نه براى اغراض دنيوى بلكه بدين